نویسنده در کتاب حاضر، از وجود و مباحث آن - که پایه فلسفه به خصوص مبانی اعتقادی مربوط به مبدأ و معاد است - بحث می کند و بر آن است که بر طریق متألهین از حکما و محققین از عرفا، اصالت و وحدت حقیقت وجود و مبدأ جود و فیض را بیان و اثبات کند. و در این راه، برای پاسخگویی به کسانی که ورود در مسائل فلسفی و عرفانی را خلاف شرع میدانند، به گفتار بزرگان فقه و اصول، چون آیة الله العظمی مرحوم محمد حسین اصفهانی استناد جسته است.
استاد آشتیانی - که صاحب نظر در فلسفه و عرفان است - در این کتاب کوشیده مبانی ذوقی عرفانی را برهانی کند. به هر حال، استاد از این مباحث در کتاب خویش سخن گفته است: اقوال در وجود، بیان تعریف وجود، وجود ذهنی، بساطت حقیقت وجود، شمول وجود، بیان تمیز در وجودات، اصالت وجود، بیان ملاک مشخص در وجودات، بیان آن که وجود، مشترک معنوی و مفهوم عام بدیهی میباشد، بیان قول فهلویون و مباحث دیگر که در بیست فصل سامان یافته است.