انسان در گذرگاه هستی: مجموعه مقالات (دوره چهار جلدی)

این کتاب دربرگیرنده مجموعه مقالات آیت الله سید محمد خامنه ای در موضوعات مختلف فلسفی و معرفتی است که هر یک بمناسبتی برشته تحریر در آمده است.

جلد اول این مجموعه شامل چهارفصل با موضوعات معرفت شناسی، وجودشناسی، فلسفه و دین، علم النفس و انسانشناسی است که در فصل اول مقالاتی با عناوین مسئله شناخت در فلسفه اسلامی، ادراک حسی و در ذیل فصل دوم مقالات وجود مطلق، فلسفه و علم و عشق، هنر دینی و قدسی، حدوث دهری، و حکمت متعالیه ملاصدرا، محقق نراقی و مسئله حدوث دهری عالم، زمان و زمانی و در فصل سوم، مقالات مسئله اعجاز و کرامت، نبوت و رسالت و در فصل پایانی جلد اول، مباحث و مقالات نفس انسان، خلاقیت/ خلافت انسان، روح افلاطونی در فلسفه ملاصدرا، انسان سالم در حکمت عملی، ماهیت و متافیزیک مرگ مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

جلد دوم این کتاب در برگیرنده چهار فصل با مقالات متعدد است که عناوین فصول و مقالات از این قرار می باشد:
فصل پنجم: تاریخ فلسفه شامل مقالات علامه طباطبایی و مجلسی و حدیث عقل و نقل، ارسطو، حکمت متعالیه ملاصدرا، اسفار اربعه در حکمت متعالیه، فلسفه اسلامی و فرهنگ چینی.
فصل ششم: دربارة فلسفه شامل مقالات الهیات از نظر صدرالمتألهین و جایگاه کنونی آن نقش فلسفه و رسالت فیلسوف، عقب ماندگی مسلمین، گفتگوی فلسفی شرق و غرب در دورة جهانیسازی، فلسفه نقد و نقد فلسفی، خورشید دوباره از مشرق طلوع خواهد کرد.
فصل هفتم: حکمت عملی شامل مقالات جایگاه حکمت عملی در جهان معاصر، رسالت فیلسوف در دنیای معاصر، پلورالیزم سیاسی و اجتماعی، جهانیسازی با موانع و دوراهیها.
فصل هشتم: تفسیر و هرمنوتیک شامل مقالات رابطه زبان و هستی، اصول تفسیری و هرمنوتیک قرآنی نزد ملاصدرا، فهم کلام خدا در مکتب ملاصدرا.

جلد سوم این مجموعه شامل سه فصل(نهم، دهم، یازدهم) با موضوعات انسان و جهان در عرفان، حکمت عملی، تاریخ فلسفه و مقالات دیگر تاریخی است. در فصل نهم این جلد مقالاتی با عناوین انسان کبیر، سماع کیان و نغمه ازلی، انسان در عرفان محی الدین و مکتب صدرالمتألهین، پیامبر اعظم، انسان و جهانهای ممکن و ... گرد آوری شده است. در فصل دهم مقالاتی مانند حکمت و مردم سالاری، سیاست مدن در حکمت متعالیه، ریشه ها و مفهوم عدالت در فقه و حقوق اسلام، تدبیر فلسفی در منزل و ... آمده است. فصل یازدهم نیز حاوی مقالاتی از قبیل ابن سینا، مکتب شیراز، مدرنیته و دوستان آن، نکات و اسراری از اسرارالآیات ملاصدرا می باشد.

جلد چهارم از مجموعه مقالات نیز مشتمل بر 21 مقاله و نوشته است که جز چند مورد اندک پیام هایی که ایشان برای آیین تجلیل بزرگان ارسال کرده بودند، بقیه مقالات عمیق و ارزشمند در نسبت میان فلسفه و ابعاد مختلف حیات بشری است.
در این راستا فلسفه و راه زندگی، ملاصدرا و حکمت عملی، فارابی در تاریخ فلسفة اسلامی، جای فلسفه در جامعه، اهمیت و نقش خیال، ابن سینا و ملاصدرا، فرهنگ کتابت و کتاب نگاری، عوالم خلق و امر و ... مورد بررسی و توجه قرار گرفته است.