حرکت الهی: تحلیل تمدنی راهپیمایی و زیارت اربعین

اثر پیش رو گردآوری و بازتولید مهمترین خوانش‌ های تمدنی از زیارت اربعین حسینی است که از محصولات گروه مطالعات قرآنی مهدویت و تمدن اندیشکده می‌ باشد. آقای هادی غیاثی با ممارست بالا با جلب و کنار هم قرار دادن چندین تحلیل تمدنی و آینده‌ اندیشانه از اندیشمندان ایرانیِ دارای بینش و روش تمدنی توانسته است تابلویی جامع و گویا از تحلیل کلان و غایت‌ گرایانه زیارت و پیاده‌ روی جهانی اربعین را به تصویر کشد که پژوهشگران را در فهم عمیق‌ تر ممیزات و مشخِصات زیارت تمدن‌ ساز اربعین یاری می‌ کند.

سطوح مواجهه هر کنشگر با زیارت اربعین متفاوت است. یک سطح عینی و مهم، رویداد و سفر معنوی و راهپیمایی سه تا 10 روزه‌ ای است که باید در نظر به “فهم و رصد” و در عمل، به “شیرین‌ تر، ایمن‌ تر و گسترده‌ تر شدنش” اندیشید. اما سطحی عمیق‌ تر، یک فناوری فرهنگی اجتماعی بزرگ در جامعه شیعیان را می‌ نمایاند که می‌ تواند با الهام‌ بخشی، به توسعه، تحول و حل مسائل کشوری چون عراق، منطقه‌ ای چون غرب آسیا، جهان اسلام و جهان انسانی گره بخورد چرا که بر مشارکت، مواسات، محبت، مدارا، حرکت، عزت، وحدت و قیامی اِشعار دارد که گمشده جهان مستضعفین است.

اما در عمیق‌ ترین سطح، اربعین آیه و جاده عظمایی است که تحقق عزم انبیاء و صالحان مبنی بر تمامیت نور الهی و مرکزیت امام در عالم را بما وعده می‌ دهد. و نه یک وعده، بلکه یک وصال و فوز بزرگ را در نزدیکی ما عیان کرده است (انهُم یرونه بعیدا و نراه قریبا). الهیات تمدنی اربعین این سطح را نشانه گرفته و مورد کاوش قرار می‌ دهد.

از آنجا که این سطح و برش در دیدگاه‌ ها و راهبری‌ های رهبر فرزانه انقلاب اسلامی حضرت آیت‌ الله خامنه‌ ای هم مورد توجه بوده، ایشان تعبیر “حرکت الهی” را نخستین بار برای زیارت و حماسه اربعین به کار بردند و عنوان این اثر هم از همین تعبیر الهام گرفته شد.