حقیقت جسم در حکمت مشاء (ترجمه، تبیین و تحلیل نمط اول اشارات این سینا و شرح خواجه طوسی بر آن)

کتاب «حقیقت جسم در حکمت مشاء» نوشته سید محمد منافیان به همت انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است.

فلسفۀ طبیعی یا طبیعیّات، یکی از سه‌گانۀ حکمت نظری در میان فیلسوفان مسلمان است که بر پایۀ شناخت جسم‌های محسوس طبیعی شکل می‌گیرد، و در بر گیرندۀ دانش‌های متنوع طبیعی از عنصرشناسی، گیاه شناسی، و جانورشناسی تا نجوم و طبّ و ... است. در میان دانش‌های اصلی طبیعی، فنّ سماع طبیعی جایگاهی ممتاز و زیربنایی دارد؛ زیرا مبانی فلسفۀ طبیعی و اصول کلّی شناخت جسم از آن حیث که دگرگون می‌شود یا ساکن است، در این بخش بررسی و تحلیل می‌شوند.

در نوشتار حاضر، به قصد آشنایی بیشتر فراگیران فلسفۀ مشّاء با اصول کلّی جسم‌شناسی ابن‌سینا و آسان شدن خوانش یکی از متن‌های اصیل حکمت اسلامی، ترجمه‌ای از شرح خواجۀ طوسی بر نمط اوّل کتاب اشارات و تنبیهات، به همراه تبیین دشواری‌های متن و تحلیل برخی از اندیشه‌ها ارائه شده است.