جلد نخست کتاب «در دایره معنا» تفسیری است از ابیات مثنوی مولوی که در بحث آغازین به تأثر مولوی از قرآن اشاره می گردد. همچنین به این نکته توجه می شود که قصد مولانا از سرودن مثنوی این است که تفسیری عاشقانه و عارفانه از هستی به دست دهد. در پی آن پاره ای از ابیات مثنوی با موضوعاتی از این قبیل شرح و تقسیر می شود: فلسفه مثل، استثنا و استغفار، ادب طریقت، سلوک عقل، حسن و قبح، ظهور معنا، طلوع شمس جان، تثبیت معنا، قیاس ماده و معنا، انکار معنا، لفظ و معنا، حیرت، خواب عارف، و سایه خدا.