بعدی
بعدیبازگشت
بعدیبازگشت
  1. خانه
  2. کتاب
  3. اسلام (2)
  4. نظام رفتاری، احکام و اصول فقه اسلام (3-2)
  5. گفتارهایی در فقه سیاسی (حکومت، امنیت و فرهنگ)

گفتارهایی در فقه سیاسی (حکومت، امنیت و فرهنگ)

ناشر : دانشگاه امام صادق (ع)

سال نشر : 1390

تعداد صفحات : 296

ناموجود، به من اطلاع بده

معرفی کتاب

اگر فقه سیاسی را متولی تحلیل و سامان دهی علمی مناسبات «دولت ـ ملت» ؛ «دولت ـ دولت» و «آحاد جامعه با یکدیگر» بدانیم، درآن صورت با عرصه بسیار وسیعی از مسایل سیاسی روبرو هستیم که «فقه سیاسی» موظف به عطف توجه به آنها متناسب با شرایط و مقتضیات زمانی و در چارچوب اصول اولیه اسلامی است.

در اثر حاضر نویسندگان تلاش دارند، دو محور اصلی از دانش گسترده و کاربردی فقه سیاسی را به بحث گذارند: نخست ـ برخی از قواعد مهم و مطرحی که امروزه ذهن بسیاری از تحلیل گران را به خود معطوف داشته است، مانند: مصلحت و عدالت. دوم ـ تحلیل آموزه مهم «فقه حکومتی» که لوازم و اختیارات حکومت اسلامی را شامل می شود.

کتاب حاضر از دو بخش و هفت فصل تشکیل شده است.

بخش اول کتاب با عنوان «تحلیل نظری برخی از قواعد فقه سیاسی»، مشتمل بر سه فصل بوده و هر یک متولی بررسی یکی از قواعد مهم فقه سیاسی هستند.
فصل اول با عنوان «تبارشناسی قاعده مصلحت در فقه سیاسی شیعه»، به بررسی قاعده کاربردی مصلحت اختصاص یافته و نشان می دهد که چگونه فقه سیاسی شیعه بدون افتادن در ورطه «عرفی گرایی» توانسته از این قاعده بهره مند گردد. بر همین اساس نگارنده ضمن تحلیل گونه های مختلف مصلحت (فلسفی، کلامی و فقهی)؛ بنیادهای نظری و الگوی کاربردی قاعده مصلحت را در فقه سیاسی مصلحت، از حیث ماهوی و نتایج همچنان شریعت مدار ارزیابی نموده و نشان می دهد که چگونه این قاعده در فقه سیاسی شیعه تکوین و توسعه یافته و توانسته به مثابه یک قاعده کاربردی در سطح حکومت ـ با رعایت اصول اصلی شریعت ـ مطرح شود. برای این منظور مبانی، سیر تحول و نوع کاربرد آن در جمهوری اسلامی ایران به بحث گذارده شده است.
فصل دوم با عنوان «تعامل عدالت و امنیت در فقه سیاسی اسلام»، قاعده عدالت را با عطف توجه به ساحت امنیت به بحث گذارده و از ظرفیت های بالای این قاعده در اداره جامعه و تامین امنیت آن حکایت دارد.
فصل سوم با عنوان «امنیت فرهنگ اسلامی مبتنی بر آموزه های فقه»، سعی دارد تا مسیر رسیدن به بحث «امنیت فرهنگ اسلامی» مبتنی بر آموزه های فقهی را مشخص کند و مقتضیات نظریه پردازی در این چارچوب را ارائه نماید و به لحاظ نگاه کاربردی که به معارف حاصل از مباحث فوق دارد مراحل برنامه ریزی استراتژیک را بر شمرد و با ذکر برخی مصادیق فقهی، جایگاه نظریه فقهی مورد بحث را در سیاستگذاری و مطالعات راهبردی امنیت نشان دهد.

در بخش دوم با عنوان «تحلیل کاربردی فقه سیاسی در عرصه حکومت»، مقالاتی در محدوه حکومت اسلامی مطرح شده است. این بخش شامل سه فصل است.
فصل چهارم با عنوان «تحلیل فقهی اختیارات حکومت اسلامی از دیدگاه امام خمینی (ره)»، ابتدا در حد ضرورت اشاره به مسئله حکومت و جایگاه آن در اندیشه حضرت امام(ره) داشته و سپس به مسئله تحقیق در این مورد پرداخته است. سئوال اصلی فصل حاضر این است که آیا وجه تقدم حکومت بر احکام اولیه از باب اهم بودن در مقام اجرا و تزاحم است یا این که در مقام تشریع و از باب «حکومت» است؟ این مطلب از دیدگاه امام خمینی(ره) بررسی شده است.
فصل پنجم با عنوان «منطقه الفراغ و حوزه قانونگذاری حکومت از دیدگاه شهید صدر»، به بررسی نظریات شهید صدر(ره) در مورد وظائف و اختیارات حکومت اسلامی و نقش مهمی که در حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی و ایجاد توازن و تعادل اقتصادی در جامعه ایفا میکند، پرداخته است.
فصل ششم با عنوان «فقه حکومت و لوازم آن در دوره پس از استقرار حکومت اسلامی»، پس از تبیین اقتضائات و شرائط حاکم بر دورۀ جدید، با طرح سئوالهای اساسی پیش روی فقه، اعمال راه حلهایی در بخش منطق، اصول فقه و فقه را پیشنهاد می کند که از جملۀ آنها می توان به تحولات لازم در مباحث نظری اصول و فقه و تولید «فقه حکومتی» اشاره کرد. بر همین اساس در این مقاله ابتدا در بخش اول به تبیین دورة «پس از استقرار حکومت اسلامی» و اقتضائات و شرائط حاکم بر این دوره پرداخته شده و سپس، در بخش دوم و طی «مبحث اول و دوم» در بارة تحولاتی که در اصول فقه و فقه، در دو بعد نظری و عملی، به منظور تولد «فقه حکومتی» باید صورت پذیرد، بحث شده است.

در پایان و در قالب نتیجه گیری با عنوان «منابع اقتدار در دانش فقه»، نویسنده ابتداء مفهوم قدرت و اقتدار که مورد توجه دانش سیاسی است را در محدوده موضوع دانش فقه سیاسی بررسی نموده؛ آنگاه منابع اقتدار را از آموزه های فقهی استخراج کرده و مؤلفه های بدست آمده را در سه رده ارکان (اجزای مقومی)، اجزای غیرمقومی و شروط، دسته بندی کرده است.
کاربر گرامی توجه داشته باشید که این بخش صرفا جهت ارائه نظر شما در رابطه با همین مطلب در نظر گرفته شده است. در صورتی که در این رابطه سوالی دارید و یا نیازمند مشاوره هستید از طریق تماس تلفنی و یا بخش مشاوره اقدام نمایید.
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر
کد امنیتی
محصولات مرتبط
اخبار مرتبط