بعدی
بعدیبازگشت
بعدیبازگشت
  1. خانه
  2. کتاب
  3. اسلام (2)
  4. نظام رفتاری، احکام و اصول فقه اسلام (3-2)
  5. تجسس از حریم خصوصی افراد در فقه امامیه

تجسس از حریم خصوصی افراد در فقه امامیه

ناشر : دانشگاه امام صادق (ع)

سال نشر : 1391

تعداد صفحات : 420

ناموجود، به من اطلاع بده

معرفی کتاب

اگرچه درباره مسأله تجسّس و جاسوسی در زندگی افراد با نگرشهای حقوقی، سیاسی، تاریخی، حدیثی و... نگارشهایی انجام شده است، امّا بررسی کتب فقها از قدیمین (ابن جنید، ابن عقیل اسکافی و...) در عصر معصوم تا حال حاضر نشان میدهد که فقهای امامیه و حتی اهل سنت بحث وافی و اجتهادی کافی ای در موضوع حاضر نداشته اند و به عبارت دیگر اساساً هیچگونه کار فقهی بر روی موضوع حاضر نشده است و صرفاً به صورت استطرادی در تضاعیف ابواب فقه به برخی از احکام تجسّس اشاره گردیده است.

در این کتاب مبانی و ادّله ی حکم حرمت تجسّس و قلمرو این ادّله از یک جهت، و از جهت دیگر مصادیق و موارد مشروع تجسّس و مبانی آنها براساس ادلة احکام در فقه امامیه مورد بررسی و مواردی که تخصّصاً یا تخصیصاً از ادلة حرمت خارجاند، بیان می شود. علاوه بر تبیین قلمرو مصادیق مشروع و نامشروع تجسّس در فقه امامیه، به بررسی حریم خصوصی در فقه و مبانی حمایت از آن در فقه امامیه نیز پرداخته شده است و در موارد مختلف احکام تجسّس و جاسوسی در اسلام همانند مجازات جاسوس و... را از منظر فقه امامیه تبیین شده است.

در پژوهش حاضر سؤالات اصلی از قرار زیر می باشند:
منظور از حریم خصوصی چیست؟ و اهتمام فقه امامیه به آن به چه نحو است؟
تجسّس از حریم خصوصی افراد از منظر فقه امامیه چه حکمی دارد؟
در صورت حکم به حرمت تجسّس، چه مصادیقی تخصیصاً یا تخصصاً از شمول حکم حرمت خارج است؟

همچنین فرضیه های پژوهش حاضر عبارتند از:
حریم افراد در فقه امامیه دارای مصطلح شرعی یا متشرّعی نمی باشد و ضابطه آن صرفاً ضابطه ای عرفی است، امّا در فقه تحت عناوین مختلفی از آن حمایت شده است. جاسوسی از حریم خصوصی افراد از منظر فقه امامیه و به حکم آیات، روایات، حکم عقل و.... به طور مطلق حرام است. برخی مصادیق تجسّس از جمله تجسّس از حریم خصوصی افراد در راستای حفظ نظام و جلوگیری از اختلال در آن، تحقیق در امور ازدواج، تفحص از عورات کودک توسط والدین، تفقّد و تجسّس از احوال محرومان جامعه، تفحص و تجسّس از عملکرد کارگزاران امور حکومتی و... از حکم حرمت خارج می باشند.

کتاب از سه فصل تشکیل شده است.

نگارنده در فصل اول با عنوان «کلیّات»؛ در مورد اهمیّت و جایگاه موضوع؛ تاریخچة موضوع؛ هدف تحقیق؛ روش تحقیق؛ محدودیتها و مشکلات تحقیق؛ سؤالات اصلی و فرضیه های پژوهش؛ و در نهایت در مورد تعاریف واژگان کلیدی به بحث و بررسی پرداخته است.

در فصل دوم با عنوان «انواع تجسّس غیر مشروع و ادلّه آن در فقه امامیه »؛ مؤلف به بررسی انواع تجسّس غیر مشروع و حرام از منظر فقه امامیه پرداخته و در این راستا به تبیین آنها بر اساس ادّله ی احکام در فقه امامیه از آیات، اخبار، دلیل عقل، اجماع و.. پرداخته است. انواع تجسّس حرام را می توان به دو بخش تقسیم نمود؛ بخش نخست: تجسّس از حریم خصوصی افراد و بخش دوم: تجسّس بر ضد نظام و بیضه اسلام. در بخش نخست در مقام پاسخ به این سؤال ایم، که آیا مقتضای ادلّه دال بر حرمت تجسّس از حریم افراد از منظر فقه، تمام افراد بشر اعم از مسلم، غیر مسلم، مؤمن وفاسق می شود یا اینکه مقتضای این ادلّه صرفاً حرمت تجسّس از حریم مؤمنان است؟ پاسخ به این سؤال از آن جهت اهمیّت دارد که اگر قائل به انصراف و یا تقیید این ادّله صرفاً به حرمت تجسّس از حریم مؤمنان شویم، تجسّس از حریم غیر مسلمان تخصّصاً از مقتضای ادلّه خارج خواهد بود امّا در صورت قول به اطلاق ادلّه و شمول آن ها نسبت به غیر مسلمان، جواز تجسّس از حریم دشمن غیر مسلمان - که ادلّه آن در فصل آتی مورد بررسی قرار می گیرد - تخصیصاً از مقتضای ادلّه حرمت خارج خواهد بود. سؤال دیگری که متناسب با بخش اوّل یعنی تجسّس از حریم افراد اهمیّت دارد این است که آیا ادّله حرمت منصرف به مقاصد شرّ است و شامل مقاصد خیر نمی شود یا اینکه ادلّه به نحو اطلاق دلالت بر حرمت تجسّس دارد؛ به دیگر سخن آیا تجسّس با قصد خیر تخصّصاً از مدلول ادّله حرمت خارج است یا اینکه بر فرض وجود دلیل خاص، تخصیصاً امکان خروج از ادّله حرمت را پیدا می کند. پس از بیان مقتضای ادلّه ی دال بر حرمت تجسّس از افراد به برخی از احکام وضعی نقض حکم حرمت و هتک حریم دیگران در بیان فقها اشاره شده است. در قسمت دوم نیز بسیار مختصر به بررسی ادلّه دال بر حرمت تجسّس بر ضد نظام اسلامی از منظر فقه وبرخی از احکام وضعی آن بیان شده است.

فصل سوم با عنوان «قوانین کلی و مصادیق تجسّس مشروع و ادلّهی آن در فقه امامیه»؛ مؤلف به دنبال پاسخ گویی به این سؤال است که در چه مواردی تجسّس از حریم افراد جائز است؟ به دیگر سخن با وجود اطلاق حکم حرمت مستفاد از ادلّه ی احکام در فقه امامیه سؤال این است که آیا مصادیقی وجود دارد، که از حکم حرمت خارج گردد یا خیر؟ به دیگر سخن با وجود مسلّم بودن حرمت تجسّس از حریم افراد در فقه امامیه این سؤال مطرح می گردد که آیا تجسّس در تمام موارد حرام است یا اینکه مانند غیبت و دروغ و دیگر محرّمات استثنا داشته و در حالات مختلف احکام دیگری دارد و گاهی واجب، گاهی مستحب یا مکروه و مباح می گردد؟ در این فصل نگارنده در پی آن است تا برخی از مصادیق مشروع تجسّس از حریم افراد را بر اساس ادلّه ی احکام در فقه امامیه تبیین نماید. بر همین اساس در این فصل مصادیق جائز تجسّس و قوانین عمومی در شناخت مصادیق جواز مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
کاربر گرامی توجه داشته باشید که این بخش صرفا جهت ارائه نظر شما در رابطه با همین مطلب در نظر گرفته شده است. در صورتی که در این رابطه سوالی دارید و یا نیازمند مشاوره هستید از طریق تماس تلفنی و یا بخش مشاوره اقدام نمایید.
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر
کد امنیتی
محصولات مرتبط