بعدی
بعدیبازگشت
بعدیبازگشت

رساله منطق: دانشنامه علایی همراه با واژه نامه توصیفی

ناشر بنیاد حکمت اسلامی صدرا

نویسنده ابو علی سینا

مستندساز نواب مقربی | قاسم پورحسن

تصحیح و تعلیق نواب مقربی

زیر نظر سید محمد خامنه ای

سال نشر : 1391

تعداد صفحات : 196

هم اکنون غیرقابل سفارش!

معرفی کتاب

دانشنامه علایی ابن سینا شاهکار زبان فارسی در فلسفه اسلامی است، از این رو، چاپ دوبارة آن و حتی چاپ های چندین باره آن با شرح و تصحیح های تازه و روزآمد نه تنها جای توجیه دارد که ضرورتی جدی و حیاتی است. چنانکه در بالا یاد شد دانشنامه علایی به همت دانشمند فقید محمد معین تصحیح شده است. ولی این تصحیح و دیگر تصحیح های این کتاب کاستی های فراوانی دارد. یکی آن که چنین تصحیح هایی تنها برای عده ای معدود از متخصصان و نسخه شناسان مناسب و سودمند است. در تصحیح مرحوم معین اختلاف های موجود در تمامی نسخه ها در پانویس کتاب آمده است و خواننده خود می بایست با تطبیق و مقایسة آن اختلاف ها دست به انتخاب بزند و چه بسا در این انتخابها به راه خطا برود. بنابراین وظیفة هر مصححی که به تصحیح کتاب هایی از این دست می پردازد این است که علاوه بر آوردن نسخه های متعدد خود با پژوهش دقیق و ذوق ادبی دست به انتخاب بزند و متنی ویراسته تر و پیراسته تر از نسخه های موجود عرضه کند. بویژه، در تصحیح زنده یاد محمد معین از رسالة منطق دانشنامه علایی بسیاری غلط های آشکار دست نخورده مانده اند. برای نمونه، واژه «مشهودات» به جای «مشهورات» در صفحة 120 کتاب مزبور به غلط به کار رفته است. مصحح از این غلط آگاه است ولی آن را دست نخورده در متن باقی گذاشته است. یا «فضولیات» به جای «فضولان»، «ذاک» که به غلط به جای «زاگ» فارسی به کار رفته است. وانگهی، بسیاری واژگان مهجور که در زبان فارسی امروز کاربرد ندارند، همچون، «سخته»، «زاگ»، «مازو»، «دمداری»، «زفر»، «پیداگر چندی» و مانند اینها بدون توضیح رها شده اند. مطالعة کتاب نیز به سبب رسم الخط نامنقح و نبود اعراب گذاری واژگان کهن بسیار دشوار است.

تصحیح رساله منطق دانشنامه علایی چاپ «بنیاد حکمت اسلامی صدرا» مزیت هایی دارد که آن را از تصحیح های دیگر دانشنامة علایی متمایز می کند:

نخست آنکه تمامی زیرنویس های حاوی نسخه بدلها حذف شده اند، و تنها متن دانشنامه به شیوه ای روان، خوانا و اعراب گذاری شده در جاهایی که نیاز به اعراب گذاری داشته اند در برابر دیدگان خواننده قرار داده شده است.

دوم آنکه واژگان مهجور و دشوار که خوانندگان ناآشنا ممکن است با معنای آنها آشنا نباشند در زیرنویس به کوتاهی توضیح داده شده اند.

سوم آنکه متن دانشنامه تقطیع و مَفصَل بندی شده است. رسالة منطق برروی هم، شامل 35 قطعه است. تک تک قطعه ها بااتکا به منابع معتبر منطقِ صوری شرح داده شده اند و در قسمت «شرح قطعه» درپایان متن اصلی کتاب گنجانده شده اند. این شرح ها، البته، برای مبتدیان و ناآشنایان به زبان منطق و فارسی دری است که در فهمِ بیشتر متن خوانندگان را یاری می رسانند. متخصصان و پژوهشگران که با آثار ابن سینا آشنایی دارند نیازی به مطالعة این بخش ندارند.

چهارم آنکه برای نخستین بار واژه نامة توصیفی ای نیز درپایان کتاب گردآوری شده است که می تواند به خوانندگان در بهره برداری بیشتر از واژگان و معادل های فارسی ابن سینا کمک کند. توصیف تمامی واژگان نیز از زبان خود ابن سینا عرضه شده است. کسانی که فرصت مطالعة سراسر کتاب را ندارند می توانند چکیده ای از مطالب کتاب را در واژه نامة توصیفی بخوانند یا اصطلاح مطلوب خود را ذیل مدخل مربوط ببینند.

سرانجام آنکه هدف از انتشار کتاب حاضر چیزی نیست جز ترغیب و تحریض خواننده فارسی زبان به خواندن اثر ماندگار ابن سینا، «دانشنامة علایی». خواندن صفحات این کتاب یکی پس از دیگری بهجت آور و نافذ است؛ در حالی که تجربة عهدهای پیشین و دنیاهای دور را در کلامی نو و طرزی تازه گرد آورده است، چیزی برتر از یک کتاب که در یک میلیون کتاب بدست می دهد.
کاربر گرامی توجه داشته باشید که این بخش صرفا جهت ارائه نظر شما در رابطه با همین مطلب در نظر گرفته شده است. در صورتی که در این رابطه سوالی دارید و یا نیازمند مشاوره هستید از طریق تماس تلفنی و یا بخش مشاوره اقدام نمایید.
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر
کد امنیتی
محصولات مرتبط
بازدیدهای اخیر شما