علامه شیخ محمدحسین اصفهانی نجفی، مشهور به کمپانی، با این اندیشه که کتاب شرح المنظومه حاج ملاهادی سبزواری دارای اشکالاتی در نحوه بیان، توضیح مطالب و نیز در محتوای مسائل دارد، به سرودن اشعار فلسفی پرداخت و آن را با نام تحفة الحکیم در 936 بیت به زبان عربی به پایان رسانید.
منظومه تحفة الحکیم که قواعد حکمت اسلامی و مسائل حکمت متعالیه را به نظم کشیده است با ترجمه و شرح می تواند به عنوان کتاب درسی در زمینه حکمت متعالیه در مراکز آموزشی قرار گیرد.
معرفی محصول
اثر حاضر، مروری بر مهمترین مباحث فلسفه اسلامی در هستی شناسی و الهیات است.
در این اثر با الهام از کتاب منظومه سبزواری، اصول و مبانی مهم حکمت و فلسفه اسلامی به صورت نظم و شعر عربی بیان شده و شرح مفاد این اشعار فلسفی در ذیل آن آمده است.
نگارنده ابتدا کلیاتی در مورد هستی و نیستی در فلسفه اسلامی و بداهت مفهوم وجود مطرح نموده و سپس به تبیین اصالت وجود، اشتراک معنوی وجود، زیادت وجود بر ماهیت، تشکیک حقیقت وجود، عینیت ماهیت و انیت در واجب و وجود ذهنی پرداخته است.
آنگاه به بیان مفهوم معقول اول و ثانی، وجود و عدم مطلق و مقید، بساطت هستی و تکثر در آن، استحاله ثبوت معدوم و اعاده آن و عدم تمایز و علیت در اعدام پرداخته و مناط صدق و کذب در قضایا را بررسی نموده است.
جعل و اقسام آن، وجود مستقل و رابط، مواد و جهات ثلاث، حدوث و قدم، قوه و فعل، ماهیت و لواحق آن، وحدت و کثرت و علت و معلول از دیگر مباحث مطرح شده در این نوشتار است.