فراخوانی فراخوانی ...

علم و شعر

مولف : مری میجلی

مترجم : میثم محمدامینی

ناشر کتاب : فرهنگ نشر نو

سال نشر : 1394

تعداد صفحات : 399

خرید پیامکی این محصول
جهت خرید پیامکی این محصول، کد محصول، نام و نام خانوادگی، آدرس و کد پستی خود را به شماره زیر ارسال نمایید: 10003022
300,000 ریال
افزودن به سبد سفارش

معرفی کتاب

این کتاب، کتابی است دربارۀ پیوندها، به ویژه دربارۀ پیوند علوم طبیعی با سایر حوزه های اندیشه و حیات، و همین طور پیوند انسان با دیگر هم نوعان خود و سایر موجودات جهان. از جمله مسائل اصلی این کتاب رابطۀ میان علوم طبیعی و علوم انسانی است. علمی که میجلی در نظر دارد علوم طبیعی، از فیزیک گرفته تا زیست شناسی و ژنتیک است و شعری که مدنظر اوست دایره ای بسیار وسیع دارد و به تعبیری کل علوم انسانی از فلسفه و ادبیات گرفته تا جامعه شناسی و تاریخ را دربر می گیرد.

این کتاب درباره هویت شخصی است، دربارۀ اینکه ما کیستیم و چیستیم. موضوع کتاب یکپارچه بودن زندگی ماست. نویسنده می کوشد نشان ده با مُدهای دانشگاهی حال حاضر که پی تکه تکه کردن [زندگی] ما هستند، چگونه می توان مقابله کرد. به جنبه های متنوع و گوناگون وجود خودمان که با درگیرشدن در علوم و هنرهای مختلف از هم تفکیک می شوند، نگاه کرده و می پرسد چگونه می توان تصوراتمان از علم و شعر را درون کل واحدی به هم پیوست که برای هر یک از این دو، جایگاه درخوری دارد. این کتاب ایدئولوژی عجیب و توسعه طلبانه و جدایی طلبانه دربارۀ علم را که اکنون این پیوند را ناممکن جلوه می دهد، به دقت بررسی می کند.

این ایدئولوژی همان چیزی است که سبب شده است اکنون خود علم عامل نگرانی باشد. آنچه احساس «ضدیت با علم» خوانده می شود معمولاً مخالفت با کشف واقعیات جهان در عمل نیست. (اگر اینطور بود خیلی عجیب بود) در عوض این احساس اعتراضی علیه توسعه طلبی علم است؛ ابراز انزجار از طرز فکری است که روش های غیرشخصی و فروکاست گرایانه و اتم باورانه را، که برای علوم فیزیکی مناسب است، آگاهانه به حوزۀ پژوهش های اجتماعی و روان شناختی، که در آنها اصلاٌ خوب کار نمی کند، تعمیم می دهد. اینکه این روش ها در آن زمینه ها اصلاً خوب کار نمی کنند اغلب آشکارا اعلام شده است. با این حال، هنوز هم در بسیاری موارد جایگاه این روش ها به عنوان تنها روش عقلانی برای درک موضوعات یادشده محفوظ مانده است.

با تعمیم آگاهانه این روش ها به تمام حوزه ها این طور می نماید که چیزی به نام علم ما را از انسان بودن باز می دارد. اما علم چنین کاری نمی کند. ادعای تعمیم روش های علم به قلمرو های نامناسب از خود علم نمی آید، بلکه منشأ آن شهودی عجیب و غریب دربارۀ جهان است؛ منظور مجموعه ای از عادات تخیل است که از همان آغاز علم جدید در قرن هفدهم منتسب به علم دانسته می شد. شهود های ما ـ روش های ما برای تخیل جهان ـ مسیر اندیشه هایمان را تعیین می کند و هم چنین سرچشمه شعرمان است. اصلاٌ وجود شعر برای بیان مستقیم همین شهودها در قالبی فشرده است. اما این شهودها [به جز شعر] در تمام ندیشه ها و اعمال ما به شکلی غیر مستقیم تر حضور دارد، از جمله در اندیشه ها و اعمال مربوط به علم؛ جایی که اغلب نه کسی متوجه حضورشان می شود و نه ارزیایی و نقدی درباره شان صورت می گیرد.

این کتاب می کوشد درک بهتری از طرز کار کلی تخیلات خلاقانه به دست آورد، به ویژه می خواهد دریابد شهودهای اتم باورانه چه نقشی در شکل دادن فرهنگمان بازی کرده اند. موضوع اصلی بخش نخست کتاب همین است. در این بخش نشان داده می شود که این دو شکل اتم باوری، در طول تاریخ ما پیوند نزدیکی با یکدیگر داشته اند. این دو دیدگاه دائماٌ در حال تقویت یکدیگر بوده اند، زیرا شباهت ظاهری شان بسیار بیش از ناسازگاری اساسی شان پیش چشم بوده است. از این رو گسترش فردگرایی در اجتماع جذابیت نمادین اتم باوری فیزیکی را افزایش داده و در مقابل موفقیت های علمی اتم باوری فیزیکی، ظاهری علمی به فردگرایی اجتماعی داده است.

بی شک تعمیم روش های اتم باورانه به عرصه اجتماع به رغم آن که از زبان علمی استفاده می کند، واقعاً برنامه ای علمی نیست. این کار نوعی ناهنجاری است که می تواند کل مفهوم علم را بی اعتبار کند، زیرا از علم برای رسیدن به نتایج مشکوک سیاسی و اخلاقی بهره برداری می کند. این ناهنجاری در مورد خود همین مفهوم اتم (جزء لایتجزا) ـ یعنی مفهوم واحدی نفوذناپذیر و مطلقاً مجزا که صورت غایی ماده است ـ کاملاً آشکار شده است.

ممنوعیت بحث دربارۀ خوداگاهی حالا دیگر برداشته شده است. افرادی که تفکر علمی دارند اکنون دیگر پذیرفته اند که سوژه های خودآگاه وجود دارد و می تواند بر جهان تأثیر بگذارد. بنابراین دیدگاه اول شخص (برخلاف آنچه رفتارگرایان گاهی می گفتند) اسطوره نیست، بلکه متأسفانه باید پذیرفت که واقعیتی طبیعی مانند دیگر واقعیات و احتمالاً واقعیتی مهم است. اینجاست که مشکل اصلی به وجود می آید: چگونه می توانیم این مسئله را در چارچوب طرح هایی مفهومی که هرگز برای پرداختن به این بحث طراحی نشده اند مطرح کنیم؟ چطور باید دربارۀ خودمان در مقام سوژه سخن بگوییم؟ به خصوص چگونه باید دربارۀ رابطه میان خودمان در مقام سوژه و در مقام ابژه ـ یعنی رابطۀ میان زاویۀ دید اول شخص و سوم شخص از خودمان ـ سخن بگوییم؟ اکنون ما انسان ها ـ به مثابۀ یک کل واحد ـ چگونه موجوداتی خواهیم بود؟ بخش دوم کتاب عمدتاٌ به همین مسئله می پردازد.

اینجا واقعاً با دشواری مواجهیم زیرا علوم طبیعی تماماً به بحث دربارۀ اشیاء (ابژه ها) اختصاص یافته اند. کارشان همین است. در طلیعۀ علوم جدید کسانی مانند گالیله، با وضع قراردادهایی صریح هر چیز ذهنی را از دامنه این علوم کنار گذاشتند. در نتیجه آنها نمی توانند زبانی برای بحث دربارۀ روابط میان سوژه ها و ابژه ها فراهم آورند. البته این مسئله مانع از بحث دانشمندان دربارۀ این موضوعات نمی شود. آنها خیلی خوب هم می توانند در این باره بحث کنند. اما برای این کار دانشمندان هم مانند دیگران ناچارند از اصطلاحاتی استفاده کنند که زمینه های دیگری به جز علوم طبیعی ـ اغلب از متن زندگی روزمره ـ گرفته شده است.

در بخش سوم این کتاب با توجه به مفاهیم مسئولیت و آزادی که در بخث ارادۀ آزاد به میان آمدند، به موضوع جنبه های اجتماعی هویت انسان پرداخته شده است. پرسش های این بحث عبارت اند از اینکه چگونه آن نوع خویشتنی که با آن سروکار داریم با جهان گسترده تر تطبیق می یابد، و اینکه کاستی های اتم باوری اجتماعی در پرداختن به این مسئله کدام است.

فهرست مطالب کتاب:

یادداشت مترجم

قدردانی

درآمد: ما کیستیم؟

بخش اول: شهود عقلانیت

1. سرچشمه های اندیشه

2. معرفت در نقش آفت کش

3. عقلانیت و رنگین کمان ها

4. بریدن از خواب غفلت

5. شهود اتم باورانه؛ در جستجوی ثبات

6. میم ها و دیگر شکل های غیرعادی حیات

بخش دوم: ذهن و بدن: پایان جداسازی

7. بازیابی انسجام خویش

8. زندگی در جهان

9. سرسختی عجیب جبرباوری

10. صفحات شطرنج و خدایان هوس باز

11. فعالیت علمی از روی قصد و نیت

12. یک جهان، اما جهانی عظیم

13. بلایی به جان هر دو

14. نگرش علمی دربارۀ خودمان

بخش سوم: در کدام جهان؟

15. گسترش مسئولیت ها

16 مسئله فریب کاری

17. فردگرایی و مفهوم گایا

18. ایزدان و ایزد بانوان: نقش حیرت

19. چرا چیزی به نام جامعه وجود دارد؟

20. ناسازه های زیست جامعه شناسی و داروین گرایی اجتماعی

21. اسطوره ها، سبک بیان و مذهب
  • مولف
  • مترجم
  • ناشر کتاب
  • شابک
    978-600-7439-05-0
  • نوع جلد
    جلد سخت
  • قطع
    رقعی (21*14)
  • تعداد صفحات
    399
  • سال نشر
    1394
  • چاپ جاری
    1
  • شمارگان
    1100
  • وزن(گرم)
    562
  • تاریخ ثبت اطلاعات
    سه‌شنبه 26 بهمن 1395
  • تاریخ ویرایش اطلاعات
    سه‌شنبه 26 بهمن 1395
  • کد
    51189
کاربر گرامی توجه داشته باشید که این بخش صرفا جهت ارائه نظر شما در رابطه با همین مطلب در نظر گرفته شده است. در صورتی که در این رابطه سوالی دارید و یا نیازمند مشاوره هستید از طریق تماس تلفنی و یا بخش مشاوره اقدام نمایید.
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر
کد امنیتی
فراخوانی مجدد تصویر
محصولات مرتبط