فراخوانی فراخوانی ...

آمار واقعی نشر ایران کدام است؟ شمارگان ۲۰ یا هزار نسخه ای

مدیرعامل خانه کتاب با اشاره به نگرانی ها پیرامون صحت نداشتن آمارهای نشر می گوید: معیار ما خوداظهاری ناشران و شناسنامه کتاب است ما نمی توانیم درباره صحت آمار قضاوت یا نظارتی داشته باشیم تا زمانی که نشر ما حرفه ای نشود، این مشکلات وجود دارد.

سه‌شنبه 1 خرداد 1397

به گزارش پاتوق کتاب فردا به نقل از خبرگزاری تسنیم، این سالها که صنعت نشر نیز به مانند صنایع دیگر با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کند ، شمارگان کتاب کاهش قابل توجهی داشته است، اگرچه آمارهای رسمی متوسط شمارگان کتاب را هزار نسخه اعلام می کنند ، اما در چند سال اخیر شواهد فراوانی بر ایرادات و نواقص موجود در این آمارها وجود داشته است، چرا که بنا به گفته فعالان این صنف رقم واقعی متوسط شمارگان کتاب کمتر از آمارهای رسمی و در حدود 300 تا 500 نسخه است. چرا که ناشران معمولا از فروش کتاب خود مطمئن نیستند، بنابراین با تعداد نسخه های محدودی کار را روانه بازار می کنند و در صورت استقبال مخاطب چاپ های جدید ان را منتشر می کنند، این در حالی است که معمولا در شناسنامه کتاب های شمارگان بین 1000 تا 1500 نسخه درج می شود. البته مواردی بیش از این رقم و کمتر از آن نیز وجود دارد.

این نکته زمانی اهمیت پیدا می کند که در سیاست گذاری های دولتی در حوزه نشر به آمارهای موجود و رسمی که در بانک اطلاعاتی خانه کتاب است مراجعه می شود و بر اساس این آمارها وضعیت نشر سنجیده و برای آن تصمیم گیری می شود ، از همین رو تردید در صحت آمارهای رسمی موسسه خانه کتاب در سال های اخیر نگران کننده شده است. بارها دیده شده است که کتاب یا دیرتر از زمان اعلام شده در سایت خانه کتاب چاپ شده یا چاپ مجدد به نام چاپ اول ثبت شده و یا جای ترجمه و تالیف در آمارها تغییر کرده است. هم چنین ناشران بسیاری هستند که کتاب را در تعداد نسخه های محدود که به مولف و ارشاد(برای صدور مجوز) ارائه می شود، منتشر می کنند. این موارد را اگر کنار تاکیدات دولت ها بر آمار نشر کتاب بگذاریم خواهیم دید که چه بلبشوی فرهنگی ـ اماری ایجاد می شود.

خبرگزاری تسنیم پیشتر در قابل یادداشتی با عنوان «آمار کتاب و نگرانی درباره صحت آن» به قلم عادل طالبی از فعالان حوزه نشر به این موضوع پرداخته بود و اکنون نیز با نیکنام حسین پور مدیرعامل خانه کتاب به گفت وگو نشسته است.

حسین پور که در مدت کوتاه حضورش در خانه کتاب دست به اصلاح برخی زیرساخت ها زده است ، ایراد وارده به آمارهای موسسه متبوعش را می پذیرد و می گوید: واقعیت این است که ما دو جلسه اخیر هیات مدیره خانه کتاب را به این موضوع پرداختیم، دغدغه من نیز بوده است، به هر حال در بحث کتاب سازی، اهل قلم، شمارگان و ... ما مشکلاتی را در آمارها داریم، ارائه شمارگان غیرواقعی کتاب ها، کتاب سازی ها و .. معضلی است که کل زنجیره نشر را درگیر خود می کند ، اما مبنای ما در خانه کتاب این است که بر اساس شناسنامه کتاب و خوداظهاری ناشر عمل کنیم. ناشر در کتابش می نویسد من هزار نسخه کتاب را چاپ کرده ام، مبنای ما هم همان می شودف اینکه ناشر به واقع هزار نسخه چاپ کرده یا 200 نسخه را نه بنده و نه همکارانم نمی توانیم قضاوت یا نظارت داشته باشیم.

وی ادامه داد: زمانی که یارانه کاغذ وجود داشت ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بر شمارگان کتاب نظارت داشت، بازرسان این وزارتخانهدر چاپخانه ها شمارگان کتاب را می شمردند، اما پس از حذف یارانه کاغذ دیگر دلیلی برای نظارت بر شمارگان کتاب وجود نداشت. اکنون نیز با وجود 14 هزار ناشر که 5 هزارشان فعال هستند ، امکان صحت سنجی آمارهای ارائه شده از سوی آن ها وجود ندارد.

حسین پور تصریح کرد: یکی از مشکلات ما این است که نشر ما حرفه ای نشده است، اگر ناشران ما حرفه ای شوند، برای حفظ برند خود دست به آمارسازی ها نمی زنند. ایناز میان 14 هزار پروانه نشر ما شاید تنها 200 ناشر حرفه ای داشته باشیم ، حرفه ای به این مفهوم که شغل ایجاد کردند، کارمند دارند، هیئت بررسی دارند، شاید به این مفهوم ما 200 ناشر داشته باشیم. اگر نشر ما حرفه ای و برند شود برای حفظ برند خود دست به این اقدامات نمی زند، اما در واقعیت امر، ناشرانی هستند که این کارها را می کنند، دست به کتابسازی می زنند، آمارهای غیرواقعی ارائه می کنند.

وی به مشکلاتی که آمارهای غیرواقعی برای جامعه مولفان ایجاد کرده است، می گوید: فردی که اهل قلم نباشد، در خدماتی که به اهل قلم می دهیم، بیمه ها و تسهیلات و... هم شریک می شود، ما نمی توانیم بگوییم که فلانی اهل قلم نیست، از همین روست که ما یکباره با حجم زیادی از اهل قلم روبرو هستیم که امکان ارائه خدمات به آن ها فراهم نمی شود. مثلا گاهی پیش می اید که در طول یکسال آمار اهل قلم با رشدی عجیب روبرو می شود، اما این رشد در عرصه فرهنگ دیده نمی شود.

حسین پور تصریح می کند: بهترین ناظران در این زمینه خود ناشران هستند ، که باید مسئولیت بپذیرند، مسئولیت کتابی که بیرون می آید چه از نظر محتوا و چه از نظر آمارها، تا ناشر مسئولیت نپذیرد، ما نمی توانیم کاری کنیم.

کاربر گرامی توجه داشته باشید که این بخش صرفا جهت ارائه نظر شما در رابطه با همین مطلب در نظر گرفته شده است. در صورتی که در این رابطه سوالی دارید و یا نیازمند مشاوره هستید از طریق تماس تلفنی و یا بخش مشاوره اقدام نمایید.
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر
کد امنیتی
فراخوانی مجدد تصویر
اخبار مرتبط