کتاب های «سفر به قبله»، «اعترافات شهر خدا»، «پرستو در قاف» ، «غوغای غبار»، «جای پای ابراهیم» و «تا دستبوسی خدا» از جمله سفرنامه های حج هستند که توسط مهر منتشر شده اند.
به گزارش پاتوق کتاب فردا به نقل از پایگاه خبری سوره مهر، بی گمان یکی از مطرح ترین کتب در زمینه سفرنامه نویس حج کتاب «سفر به قبله» هدایتالله بهبودی است. کتاب «سفر به قبله» گزارش سفر بهبودی و چند تن از دوستانش به مکه مکرمه و مدینه منوره در سال 1370 است که با زبانی شیوا بیان شده است.
بهبودی در ابتدا ضمن شرح بیان ناباوری خود را از تشرف به این سفر، گزارش روزانه سفر خود را جزء به جزء نقل می کند.نویسنده در این کتاب دو نوع نگاه نگاه سیاسی و معنوی به مراسم حج دارد. نگاه سیاسی اشاره به برخورد سعودیها ها با ایرانیها و سیاستهای آنها در کمرنگ جلوه دادن جنبه های مذهبی و در عوض رونق دادن بازاریابی محصولات اروپایی و امریکایی و چینی دارد. نگاه مذهبی به توصیف لحظههای ناب عرفانی، رنگ باختن تعلقات دنیوی و برابری انسانها اعم از فقیر و غنی و رئیس و مرئوس و زن و مرد، وعدهها و شروط با خدا، توصیف جز به جز لحظات احرام، برائت از شیطان و وسوسههایش دارد که انسان را مشتاق سفر به آن دیار میکند.
در قسمتی از دستنوشته رهبر معظم انقلاب بر این اثر آمده است: «این کتاب مرا باز در شور و حال حسرتآلود زیارت خانه خدا و حرم رسول الله صل الله علیه و آله فرو برد... این کتاب، شیرین، موجز، با روح و هوشمندانه نوشته شده است. زیارت قبول؛ عزیز نویسنده!زیارت قبول»
«پرستو در قاف» عنوان سفرنامه حج علیرضا قزوه است که بخشی از آن در کتاب فارسی اول دبیرستان آمده است و سالهاست دانشآموزان با بخشی از این خاطرات آشنا هستند. وجه تسمیه عنوان کتاب «پرستو در قاف» به آنجا برمیگردد که پرستو نام پرندهای است که از جهت سفرهای بعیده و حج مشهور است و قاف هم عالم قرب حضرت رب الارباب و نیز تلفظ نام پنجاهمین سوره قرآن است.
«غوغای غبار» که یادداشتهای سفر حج گلعلی بابایی نویسنده دفاع مقدس است. روایت نویسنده از شکل گیری سفر و نگارش کتاب نیز در خور توجه است.
بابایی درباره اینکه چرا اسم این کتاب را «غوغای غبار» گذاشته است گفت: «در حین طواف و نیز حضور در مسجدالنبی احساس میکردم گم شدهای هستم در غبار. البته این شعر میرشکاک هم در اندیشهام بود که گفته: در تکاپوی سراغ بینشان معشوق خویش، جادهها خواندیم و غوغای غبار آموختیم.»
وی با بیان اینکه در این کتاب از جبههها پلی زدهام به حج، افزود:« سفرم در نقاط مختلف قرابتی با سالهای دفاع مقدس پیدا میکند و اصلاً خود سفر هم عنایتی از همان سالها بود.»
«اعترافات شهر خدا» را باید بیانی جدید در سفرنامهنویسی حج دانست. سید مجید حسینی در این کتاب از سه منظر سفر به حج و عربستان را به نگارش درآورده است. در واقع نویسنده سنت سفرنامهنویسی ابن بطوطهای که نگاهی بیرون گرا به این سفر داشته را به خوبی تغییر داده است. اثری که از کلیشهنویسیهای مرسوم در این دست از آثار فاصله گرفته، اطلاعاتی بکر و تازه را از سفرحج و سرزمین حجاز در اختیار خواننده قرار میدهد.
این کتاب در دو بخش با نام های «سفر به شهر خدا» و «سفر به شهر ظواهر» تالیف شده است و در درون آن نیز تصاویری از مکانهایی که دستمایه خلق این اثر شدهاند، منتشر شده است.
«جای پای ابراهیم» مجموعه یادداشتهای سفر محمد ناصری است. ناصری درباره این اثر گفته است: این کتاب را صرفاً یک سفرنامه خام نمیدانم، بلکه تا حدودی در این کتاب مسایل آموزشی حج نیز بازگو شده است. ناصری درباره «جای پای ابراهیم» میگوید: از آن جایی که مقام ابراهیم جایگاهی والا و چشمگیر در سفر حج است و این مقام والا دیدگان و اذهان هر زائری را به خود جلب میکند، تصمیم گرفتم کتابم را با نام این جایگاه نام گذاری کنم.
وی ادامه داده است: در نگارش این کتاب از سفرنامههای مطرحی چون «خسی در میقات» جلال آلاحمد، کتاب «حج» دکتر شریعتی و سفرنامههای ناصر خسرو، ایده گرفتم و البته بیشترین تأثیر را کتاب «حج» دکتر شریعتی بر من داشت. وی در قسمتی از کتاب نوشته است: فقط در طواف است که این شور و حرارت راه، و این شوق و عشق را آرام میکند. پروانه آن وقت که شور و عشق شمع دیوانه اش می کند، پر می کشد و به دور شمع می چرخد. و حال تو برخیز، برو به خدا دست بده. دست خدا را ببوس. با خدا بیعت کن. دست خدا کجاست؟! حجرالاسود!
سفرنامه «جای پای ابراهیم» در سال 1372 به چاپ رسیده است و کتاب برگزیده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است.
«تا دستبوسی خدا» سفرنامه حج سید محمود جوادی هم یکی دیگر از سفرنامههای حج است که چندی پیش از سوی سوره مهر منتشر شده است. سید محمود جوادی روزنامه نگار و نویسنده کتاب «تا دستبوسی خدا» درباره کتابش گفت: این کتاب سفرنامه حج است و پیش از این که به صورت کتاب درآید به صورت پاورقی در صفحات روزنامه جام جم منتشر میشد. وی ادامه داد: با تکمیل مطالب منتشر شده در روزنامه و اضافه کردن خاطراتی به بخشهای مختلف کتاب تصمیم گرفتم برای چاپ کتاب اقدام کنم و از همین رو نسخه اصلی و دست نوشته ام را برای کارهای مربوطه و گرفتن مجوز به دفتر آفرینشهای ادبی حوزه هنری فرستادم.
برای ارسال دیدگاه لازم است وارد شده یا ثبتنام کنید