فراخوانی فراخوانی ...

همه آن چیزی که باعث شد کاغذ افسار گسیخته شود/ فراز و فرود کاغذ در سال ۹۷

کاغذ سال پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت، عده ای سودهای میلیاردی بردند و عده ای زیان. اما در این میان این صنعت نشر بود که بیش از گذشته کم توان شد.

شنبه 17 فروردین 1398

به گزارش پاتوق کتاب فردا به نقل از خبرگزاری تسنیم، «کاغذ» اصلی ترین کلید واژه ناشران و چاپخانه داران در سال 97 بود، سالی که شروعش با نمایشگاه کتاب سی ویکم و بحرانی شدن وضعیت کاغذ شروع شد و پایانش با گم شدن 86 درصد کاغذهای وارد شده به کشور با مجوز صادر شده از سوی دو وزراتخانه فعال یعنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت صنعت، معدن و تجارت.

در مجموع سال گذشته سالی پر حادثه برای کاغذ بود، اگر بخواهیم به بررسی همه آنچه که برای کاغذ در سال 97 پیش آمد اشاره کنیم، قطعاً باید به انتشار فهرست واردکنندگان کالاهای مشمول ارز دولتی که از سوی بانک مرکزی در تیرماه منتشر شد، اشاره کنیم، فهرستی از شرکت های مختلف که اقدام به واردات کاغذ با ارز دولتی کرده بودند، شرکت هایی که 90 درصدشان نه تنها برای صنف شناخته شده نبودند، بلکه چند هفته ای پس از آن مشخص شد که برخی از آن ها حتی وجود خارجی نیز نداشته اند ودر واقع هیچ وقت بخش بسیار بزرگی از این کاغذ ها به کشور وارد نشد.

پس از آن بود که اوضاع بازار کاغذ به هم ریخت و قیمت ها یکباره شروع به افزایش کردند، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی حوزه مصرف کنندگان کاغذ وارد میدان شده و توانست کاغذ را به فهرست کالاهای مشمول ارز 3800 تومانی یعنی گروه کالایی یک وارد کند ، اقدامی که به باور بسیاری اشتباه بود و موجب رانت در این حوزه شد.

محمد متولی از ناشران واردکننده کاغذ یکی از مخالفان این موضوع است، وی در این زمینه می گوید: من به شخصه معتقدم که ارز دولتی را باید از کاغذ حذف کنند و کاغذ با ارز نیمایی وارد شود، بگویند هر وارد کننده ای که توانست برود کاغذ بیاورد، واردات کاغذ را سهیمه بندی نکنند.

سید حسین میرباقری رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا از جمله دیگر مخالفان وارد شدن کاغذ به فهرست کالاهای اساسی دریافت کننده ارز دولتی است، وی این اقدام را موجب ایجاد رانت برای عده ای سودجو عنوان کرده و می گوید: همان زمان که درخواست وزیر ارشاد برای ورود کاغذ به کالاهای مشمول ارز دولتی منتشر شد، من گفتم که این چندنرخی شدن ارز و ورود کاغذ به آن مفسده برانگیز است، پیش بینی ما این بود که برخی شرکت های غیرحرفه ای اقدام به ورود به این بازار می کنند و ثبت سفارش های غیرواقعی انجام می دهند.

واردات کاغذ گلاسه و مقوا تسهیل می شود/ برداشتن شرط قرارداد با مصرف کننده

2500 کارگر چاپ در آستانه بیکاری/ ارز دولتی کاغذ رانت ایجاد کرد

تلاش برای تأمین کاغذ ناشران قبل از نمایشگاه کتاب/ کاغذهای احتکاری در سامانه توزیع قرار نگرفت

کارگروه کاغذ قیمت را تعیین کرد: 6100 تومان به ازای هر کیلو کاغذ تحریر

پس از اینکه شائبه هایی برای به وجود آمدن رانت ایجاد شد و بسیاری از واردکنندگان کاغذ که ارز دولتی از بانک مرکزی برای کاغذ دریافت کرده ولی کالایی به کشور وارد نکردند، وزارت ارشاد مسئولیت نظارت بر واردات کاغذ چاپ و تحریر را بر عهده گرفت، به باور بسیاری از کارشناسان این دومین گام اشتباه وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمینه کاغذ بود.

هومان حسن پور رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در روزهای پایانی اسفند ماه در نشست خبری خود به این موضوع اذعان کرده و گفته بود که این میدان بزرگی بود که وزرات ارشاد نباید به آن وارد می شد، چرا که ساز و کار لازم برای اقدامات در این میدان را در اختیار نداشت.

همزمان با ورود ارشاد به بحث واردات کاغذ، خبرهایی از گوشه و کنار ایران شنیده شد، مبنی بر اینکه انبارهای بسیاری خالی شده و کاغذهای وارد شده به کشور به نقاط نامعلوم منتقل شده اند.انبارهای احتکاری که چند تایی از آن ها در قم، مشهد و شهر ری کشف و ضبط شدند.

همه این اقدامات در کنار انحصاری شدن واردات کاغذ به کشور موجب شد تا قیمت کاغذ روز به روز افزایش یافته و بازار کاغذ افسار گریخته شود تا جایی که قیمت ها تا پایان شهریور ماه به بالای 200 هزار تومان نیز رسید.

وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان یکی از بازیکنان اصلی این ماجرا اقدام به تشکیل کارگروه کاغذ کرد و به برخی از واردکنندگان مورد اطمینان خود مجوز واردات کاغذ را صادر کرد. اما اقدام برای ثبت سفارش و صدور مجوز واردات کاغذ با آغاز تحریم های جدید علیه ایران همزمان شده و برخی از کشورها چون کره، چین، اندونزی و ... از فروش کاغذ به ایران خودداری کردند. ماجرا شکل پیچیده تری به خود گرفت، اما در نهایت برخی از واردکنندگان موفق به واردات کاغذ شدند.

سرانجام مدیریت وزارت ارشاد وارد فاز جدیدی شده و سامانه توزیع کاغذ نیز به راه افتاد. سامانه ای که بر اساس عملکرد سه سال اخیر ناشران و بر اساس آمارهای خانه کتاب اقدام به تخصیص کاغذ می کرد. معیاری که به باور بسیاری از فعالان بازار نشر و کاغذ اشتباه است.

هومان حسن پور رئیس اتحادیه تهران در این زمینه از بسته پیشنهادی اتحادیه به وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی برای بازی در این میدان سخن گفته و در نهایت عنوان می کند که این بسته مورد پذیرش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار نگرفت و علاوه بر انتخاب معیار اشتباه برای تخصیص، حلقه نظارت بر مصرف نیز از این چرخه حذف شد و حذف این چرخه موجب شده است که از 200 هزار تن کاغذ وارد شده به کشور در این سیستم، تنها 14 هزار توزیع شود.

اما این حجم از کاغذ یعنی 86 درصد کجاست؟ اگر این رقم را در کنار 98 درصد کاغذهای وارد شده به کشور با دلار 3800 تومانی در ابتدای سال بگذاریم که آن هم ناپدید شد، به خوبی روشن می شود که چرا بازار کاغذ سامان پیدا نمی کند و چرا کاغذ در سال 97 به 400 هزار تومان رسید.

البته در این میان باید به ماجرای سلطان کاغذ نیز اشاره کرد، فردی با هویت نامعلوم که در رسانه ها از وی با عنوان «سلطان کاغذ» نام برده شد، دستگیر شد ، اما در نهایت به گفته بسیاری از فعالان این عرصه تنها یکی از اعضای کوچک باند کاغذ در کشور بود و سلطان های اصلی هم چنان آزاد بودند.

احمد شریفان نایب رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا در این زمینه می گوید: می گویند، سلطان کاغذ دستگیر شده است، این در حالی است که چندین سلطان کاغذ در صنف ما کاغذفروشان برای خود می چرخند ، چند لابی گر با سیستم اقتصادی کشور را دستگیر کرده اند ، اما این کافی نیست ، سلطان های اصلی در صنف کاغذ هنوز هستند.

وی به وجود مافیای کاغذ اشاره کرد و گفت: متاسفانه نواقص و ضعف هایی که در سیستم اقتصادی کشور ما وجود دارد، موجب به وجود آمدن مافیا در صنوف مختلف شده است. اگر مافیا وجود نداشت چرا دلار به 10 هزار تومان بازگشت اما هنوز برای محاسبه قیمت کاغذ با دلار 20 هزار تومانی تعیین قیمت می شود؟

سال 97 سال پر فراز و نشیبی برای بازار کاغذ بود، اتفاقات پرشماری در این حوزه رخ داد، اما همه این اتفاقات در سایه غفلت سال های اخیر از وضعیت تولید کاغذ در کشور رخ داد، غفلتی که همه دستگاه های دولتی و خصوصی از چند کارخانه فعال کاغذ سازی در کشور داشتند و سرانجام آن ها را به جایی رساند که یا به تولید کاغذهای سلولزی و بهداشتی روی بیاورند، یا با یک پنجم ظرفیت تولید تنها به تولید کاغذهایی سفارشی اقدام کنند. در نتیجه در روزگاری که تولید داخل می توانست به کمک بازار کاغذ بیاید و خودی نشان دهد، ما بیش از گذشته وابسته به واردات شدیم.

شاید بتوان گفت، وزارت فرهنگو ارشاد اسلامی در این میان بزرگترین اشتباه را انجام داد و آن وارد شدن کاغذ به فهرست کالاهای اساسی بود و بعد از آن نیز حذف حلقه نظارت بر مصرف ، اگرچه بنا به گفته حسن پور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وعده داده است در سال جدید بسته پیشنهادی اتحادیه تهران عملیاتی شود، باید دید این بسته چه اندازه در کنترل بازار افسار گسیخته کاغذ موفق است؟.

کاربر گرامی توجه داشته باشید که این بخش صرفا جهت ارائه نظر شما در رابطه با همین مطلب در نظر گرفته شده است. در صورتی که در این رابطه سوالی دارید و یا نیازمند مشاوره هستید از طریق تماس تلفنی و یا بخش مشاوره اقدام نمایید.
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر
کد امنیتی
فراخوانی مجدد تصویر
اخبار مرتبط